Vianen, Stadhuis

Herbestemming 15de-eeuws stadhuis Vianen

Vianen ontving in 1336 stadsrechten van Willem van Duivenvoorde. Het stadhuis werd echter pas in het begin van de 15e eeuw gebouwd, bestaand uit één laag met een kap en trapgevels. In 1473 werd het gebouw met ongeveer zes meter verhoogd en werd de kenmerkende voorgevel van Namense steen voor het gebouw geplaatst, voorzien van waterlijst, kantelen en gotisch maaswerk.

Vanwege de vervallen staat van het gebouw werden tussen 1733 en 1737 grootschalige aanpassingen gedaan, waarbij onder meer de kantelen van de voorgevel werden verwijderd. In 1786 werd het naastgelegen pand, de Hoofdwacht, aangekocht en op de begane grond met het stadhuis verbonden. In 1839 vonden herstelwerkzaamheden plaats en werden intern diverse wijzigingen gedaan. 

Nadat in 1925 het pand wederom in vervallen staat verkeerde, vond een grootschalige renovatie plaats tussen 1926 en 1929. Ook de Hoofdwacht werd verbouwd. Bij de renovatie tussen de jaren 1956 en 1960 werd onder meer de voorgevel gereconstrueerd. Hierbij werden vijf kantelen geplaatst, terwijl op de tekening van Cornelis Pronk uit ca. 1735 zeven kantelen getekend waren. Onderdelen van het voormalige gasthuis achter het stadhuis, waaronder de kapel, werden verbouwd en bij het stadhuis getrokken.

Tussen 1981 en 1984 vond een uitbreiding plaats, waarbij het naastgelegen pand (met destijds nummer 30) helemaal onderdeel werd van het stadhuis, maar ook de monumentale gebouwen op nummer 32 en 34. Aan de achterzijde werd nieuwbouw toegevoegd. De verschillende bouwdelen zijn met elkaar verbonden door een glazen tussenlid.

Huis van de Stad

Uit een fusie van de gemeenten Leerdam, Vianen en Zederik, is op 1 januari 2019 de gemeente Vijfheerenlanden ontstaan. Op dit moment wordt het stadskantoor van Leerdam verbouwd en uitgebreid tot gemeentehuis van de gemeente Vijfheerenlanden. Daarmee komt het iconische rijksmonumentale stadhuiscomplex aan de Voorstraat in Vianen vrij.

Een zoektocht naar een nieuwe bestemming heeft geresulteerd in het prachtige plan voor de transformatie en verduurzaming tot 'het Huis van de Stad', een levendige, maatschappelijke ontmoetingsplek met stedelijk museum Vianen, bibliotheek Lek & IJssel, een museumwinkel, horeca en kantoren. Zo behoudt dit unieke erfgoed zijn publieke waarde en bouwen we mee aan een bruisend centrum voor Vianen. Bij het opstellen van het PVE en het uitwerken van het ontwerp gaan wij op zoek naar de kruisbestuiving tussen de verschillende toekomstige bewoners , zetten wij het erfgoed in om de identiteit van het huis van de stad te versterken en geven de kunstcollectie van de gemeente weer een waardige en prominente plek.  Cultuur, educatie en sociaal vormen de kernwaarden, waardoor het voormalige stadhuis zijn centrale en verbindende rol in Vianen behoudt voor de toekomst.